Toto Schillaci

Phần một: Phút thăng hoa

“Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt... Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm” - không sự nghiệp cầu thủ bóng đá nào giống với câu thơ nổi tiếng của Xuân Diệu hơn Salvatore Schillaci. Sân Olimpico ngày 9/6/1990. Khoảnh khắc mà Schillaci khởi động (phút thứ 76) chuẩn bị vào thay tiền đạo Andrea Carnevale, hầu hết khán giả có mặt tại đó đều tự hỏi, không biết HLV Azeglio Vicini lấy đâu ra anh chàng cục mịch quê mùa này? Vậy mà chỉ hơn chục phút sau, tiền đạo vô danh ấy đánh đầu tuyệt đẹp ghi bàn thắng duy nhất giúp đội chủ nhà Italia hạ gục Mỹ. Nên nhớ, đấy mới chỉ là lần thứ 2 Schillaci được khoác lên mình chiếc áo thiên thanh. Kể từ thời điểm ấy, chân sút quê ở Palermo không chỉ điềm nhiên chiếm một suất chính trong đội bóng của Vicini, mà anh còn nhả đạn đều đều trong sự ngỡ ngàng của giới chuyên môn.

Tại World Cup trên sân nhà năm ấy, Italia đã trình làng một lứa cầu thủ chơi rất kỹ thuật, mà nổi bật hẳn lên là 2 gương mặt mới toanh: Roberto Baggio và Schillaci. Và không quá khi khẳng định, 2 cầu thủ này đã gần như một mình đưa Azzurri đến thứ hạng 3 chung cuộc. Nếu Baggio được coi là nhạc trưởng hào hoa, thì Schillaci xứng danh là sát thủ lạnh lùng. Với thành tích ghi 6 bàn thắng trong 7 trận, Toto - như cách gọi thân mật của các tifosi dành cho Schillaci - ãm ngay danh hiệu Chiếc Giày Vàng tại VCK. Ở tuổi 26, lần đầu dự một giải đấu tầm cỡ và toả sáng, Toto quả là một hiện tượng hiếm có. Một năm trước đấy, Toto còn chơi bóng ở Serie B, trong màu áo Messina. Khi HLV Dino Zoff đưa Schillaci về Juve đầu mùa giải 89/90 thay cho Paulo Rossi giải nghệ, không ít CĐV Bianconerri đã cười thầm, sân Delle Alpi lấy đâu ra chỗ cho gã đồ tể Sicily?

ITALY'S SALVATORE SCHILLACI CELEBRATES SCORING A GOAL AGAINST ARGENTINA

Thời thế xoay chuyển chóng vánh, sau World Cup ’90, cả Italia cúi rạp xuống chân Toto. Nhưng cũng đang từ mây xanh, “Đấng cứu thế Toto” nhanh chóng rơi xuống địa ngục. Không ai lý giải nổi vì sao Schillaci mất phong độ nhanh như vậy. Anh mất chỗ đứng tại Juve ngay mùa bóng sau, và bị gạch tên vĩnh viễn khỏi Azzurri sau trận đấu với Bulgaria (25/9/91; 2-1), tức chỉ 18 tháng sau lần ra mắt (31/3/90; Thuỵ Sĩ - Italia 0-1). Schillaci lặn mất tăm từ đấy. Ngôi sao World Cup ’90 giờ đang ở đâu và làm gì?

“Tôi bận lắm. Trường dạy bóng đá ở Palermo ngốn gần hết thời gian của tôi. Lại còn vai trò bình luận trên kênh truyền hình RAI 2 nữa chứ. Mà đấy là tôi chỉ làm việc mỗi khi Palermo và Messina thi đấu”, Schillaci kể với phóng viên của trang FIFA.com. Thực ra thì mãi tới năm 2000, anh mới treo giầy, trở về quê hương Sicily và mở học viện bóng đá Louis Ribolla, chuyên đào tạo trẻ em năng khiếu từ 11 tuổi. “Hầu như tất cả trẻ em lứa tuổi này đều muốn một lần đến thử sức tại Louis Ribolla. Bóng đá với chúng là đam mê vô tận. Ở đây, trẻ em được chơi bóng và chúng tôi đối xử với chúng như gia đình”. Schillaci say sưa kể. Anh cũng cho rằng quan trọng nhất là phải cho trẻ em biết cả mặt trái của sân cỏ, để chúng đừng ảo tưởng rằng thế giới bóng đá chỉ toàn một màu hồng.

Schillaci rất ít khi về đất liền. Hiện tại, mối liên hệ duy nhất của anh với Serie A chỉ còn qua truyền hình, trong vai trò bình luận viên. Cựu tiền đạo này cũng chẳng mấy bận tâm về Juve và Inter, 2 CLB lớn mà anh từng thi đấu 5 năm mùa bóng trong sự nghiệp. Thay vào đó là Palermo và Messina, những đội bóng nhỏ và gần gũi với con người anh. “Cuộc sống ở Turin và Milan luôn là cạm bẫy. Ở đó, bạn chỉ có thể là ngôi sao, bằng không sẽ bị đào thải không thương tiếc”, Schillaci đã trải qua những cảm xúc đắng cay tại những nơi ấy.

Trích ngang:

Tên: Salvatore Schillaci
Ngày sinh: 01/12/1964
Nơi sinh: Palermo (Italy)
CLB từng thi đấu: AMAT Palermo (1981/82), Messina (1982-89), Juventus (1989-93), Inter Milan (1993/94), Jubilo Iwata (Nhật Bản 1994-99)
Khoác áo ĐT Italia: 16 lần, ghi 7 bàn Dự World Cup 1990, đoạt danh hiệu Chiếc Giày Vàng: 6 bàn/7trận và Huy chương Đồng đồng đội
Đoạt 1 UEFA Cup (1990), 1 Copa Italia (1990)

Phần hai: Kết thúc nhạt nhòa và cuộc sống bình yên

Có lẽ sự thành công ngoài mong đợi của Toto Schillaci tại Italia ’90 đã làm hại anh. Quá trình thăng tiến của Schillaci nhanh đến mức không ít người cho rằng Vicini bị điên mới lấy chân sút người Palermo vào ĐT Italia.

Ngoài nền thể lực mạnh mẽ, lối chơi càn lướt không ngại va chạm và khả năng đánh đầu thuộc loại khá, Schillaci không có bất cứ kỹ năng đặc biệt nào để có thể coi là ngôi sao ở Serie A thời ấy. Vialli, Mancini, Carnevale, Aldo Serena mới là những tiền đạo thượng thặng của Italia. Ở một chừng mực nào đấy, Schillaci còn không tài năng và trẻ trung bằng Zola của Napoli, hay Ritzitelli của AS Roma vào thời điểm 1990. Tuy nhiên, Schillaci có cái mà tất cả những người kia không có: toả sáng đúng thời điểm, 60% số bàn thắng anh ghi cho Azzurri tại World Cup ‘90 là chứng cứ thuyết phục nhất.

lặng lẽ sau vinh quang...

Trở về từ VCK thế giới với tấm huy chương đồng và danh hiệu Chiếc giầy Vàng, Schillaci, với bản chất quê mùa cục mịch, đã không thể quen được cái thế giới hoà hoa vây xung quanh anh tại Turin. Và anh lại càng không thể đối phó được áp lực kỳ vọng của các CĐV. Cách sống giản dị khép mình của Schillaci cũng là nguyên nhân khiến anh dần bị cô lập. Cuối cùng, sự trỗi dậy của Ravanelli đã khiến Schillaci phải bỏ sang Inter. Nhưng Milan hoa lệ cũng không phải dành cho anh. Các đợt công kích từ báo chí nhắm vào anh ngày càng nhiều. Một mùa bóng cay đắng trên băng ghế dự bị nhìn các ngôi sao của chủ tịch Morratti thi đấu là quá đủ. Schillaci chợt thấy rằng anh muốn vứt bỏ mọi thứ để trở lại mảnh đất Sicily nghèo khó nhưng ấm tình người.

Thế rồi một cú điện thoại từ Nhật Bản đã cứu vớt sự nghiệp của Schillaci. J-League lúc ấy đang thời bùng nổ, nền bóng đá non trẻ Nhật Bản rất cần những người như Schillaci để phát triển. Năm 1994, anh sang đầu quân cho Jubilo Iwata. Bấy giờ, một danh thủ khác, Dunga - thủ quân ĐT Selecao vô địch World Cup ’94 cũng có mặt tại Jubilo. Được tiền vệ người Brazil yểm trợ ở tuyến giữa, những bàn thắng lại đến với Schillaci. Bộ đôi ngoại binh này đã góp phần làm thay đổi bộ mặt Jubilo, đưa CLB này lên tầm cao mới. Dunga là người châm ngòi, còn Schillaci làm nhiệm vụ kết thúc. Họ cùng nhau đoạt danh hiệu VĐ J-League năm 1997. Một năm sau là cú đúp nội địa. Dunga ra đi, nhưng Schillaci vẫn còn lưu luyến với xứ Hoa đào. Anh ở Jubilo thêm 1 năm nữa để thâu tóm mọi danh hiệu cao quí nhất của Nhật Bản và châu Á năm 1999: VĐQG, Cúp C1 và Siêu Cúp châu Á.

Treo giầy sau mùa bóng huy hoàng đó, Schillaci còn thử sức ở vai trò HLV một thời gian nữa rồi mới trở về Palermo quê anh năm 2000. Cuộc sống riêng của Schillaci cũng không suôn sẻ. Angela, vợ đầu của anh, là một y tá, đã chạy theo cuộc tình ngắn ngủi với Lentini, ngôi sao của AC Milan đầu thập niên 90, khi tiền vệ này bị thương sau vụ tai nạn xe hơi phải nằm viện (1991). Đó cũng là thời điểm Schillaci bắt đầu khủng hoảng cả phong độ lẫn tinh thần.

....và đến với cuộc sống bình

yên14 năm sau thời gian đen tối đó, Schillaci chỉ còn muốn quanh quẩn ở Sicily, tất nhiên là với một gia đình mới, nhỏ nhắn và ấm cúng. Trường dậy bóng đá Louis Ribolla do anh sở hữu và trực tiếp giảng dậy, cùng với công việc bình luận bóng đá trên truyền hình là quá đủ. Schillaci gần như không xuất hiện tại Milan hay Turin, 2 kinh đô bóng đá Ý, và cũng là nơi gợi cho anh những kỷ niệm buồn.

Thực tế, Schillaci cũng có ý định làm HLV cho một CLB Seria A trong tương lai và tốt nhất là với một đội nhỏ kiểu như Messina. Suy cho cùng, anh thuộc về một thế giới bình yên, và khoảnh khắc của năm 1990 chỉ là phút thăng hoa, cháy sáng của một ngôi sao băng. Nhưng cũng nhờ có phút giây ấy, lịch sử World Cup đã có thêm một nhân vật để lưu danh. Bởi thế mới nói, “thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt…”